Er zijn weinig dingen waarmee je op een feestje zo snel de aandacht op je kunt vestigen als met de mededeling dat je geen alcohol hoeft. Je kunt vertellen dat je een nieuwe baan hebt, een wereldreis gaat maken of je man hebt ingeruild voor een 28-jarige personal trainer. Allemaal leuk. Maar zeg dat je geen wijn wilt en de gesprekken vallen stil.

‘Geen wijn? Echt niet?’ Nee, dank je. ‘Ook geen kleintje?’ Nee, echt niet. ‘Ben je ziek?’ Nee hoor. ‘Moet je nog rijden?’ Ook niet. ‘Ben je zwanger?’ Lieve schat. Ik ben 59. En dan komt-ie. De opmerking die iedere gelegenheidsgeheelonthouder vroeg of laat om zijn oren krijgt. ‘Nou, gezellig dan!’

Gezelligheid blijkt vloeibaar
Ergens in de geschiedenis hebben we met elkaar besloten dat gezelligheid in een fles zit. Liefst eentje met een kurk, een mooi etiket en minimaal 12 procent alcohol. Een verjaardag zonder wijn is een vergadering. Een barbecue zonder bier is een buitenactiviteit met vlees. En een vrijdagmiddagborrel zonder borrel? Dat is gewoon vrijdagmiddag. Ik overdrijf natuurlijk een beetje. Maar waarom moet je uitleggen dat je géén wijntje wilt, terwijl niemand ooit vraagt waarom je wél een wijntje neemt?

Ik ben niet bekeerd. Ik drink alleen wat minder.
Laat ik iets rechtzetten voordat iemand denkt dat ik tegenwoordig op feestjes sta te oreren over de gevaren van Pinot Noir. Ik ben niet tegen alcohol. Een goed glas wijn vind ik nog steeds lekker. Een ijskoud biertje op een Spaans terras? Heerlijk. En als de gelegenheid zich voordoet, drink ik gerust een glaasje mee. Alleen doet die gelegenheid zich steeds minder vaak voor.

Niet omdat ik ooit wakker werd met mijn hoofd in een plantenbak. Of na drie glazen wijn mijn schoonfamilie de waarheid vertelde. Ik ben gewoon eens wat beter gaan kijken naar wat alcohol met je lichaam doet. En dat bleek nogal een ongezellig verhaal. Want hoe feestelijk we het ook verpakken, alcohol is niet goed voor je gezondheid. Ook niet uit een kristallen glas of gecombineerd met een biologisch verantwoord kaasplankje.

Mijn lichaam maakt geen onderscheid tussen een ordinair slobberwijntje en een exclusieve grand cru. Het denkt bij allebei: daar heb je haar weer met haar ethanol. En op mijn leeftijd vind ik het best aardig om een beetje rekening te houden met dat lichaam. Het moet tenslotte nog een tijdje mee. En we hebben samen al genoeg meegemaakt.

De dokter mag het weten
Het mooiste aan mijn nieuwe drinkgedrag vind ik misschien wel dat ik tegenwoordig bij de huisarts zonder creatieve boekhouding antwoord kan geven op de vraag: ‘Drinkt u alcohol?’ Ja. ‘Hoeveel ongeveer?’ Nou, gemiddeld één glaasje per drie maanden. En zelfs dan rond ik nog behoorlijk royaal af.

En nee, ik mis niets. Behalve soms mijn geduld.
Wat ik bijzonder vind, is dat je door minder te drinken ineens een wandelend gespreksonderwerp wordt. ‘Maar waarom drink je dan niet?’ Omdat ik er geen zin in heb. ‘Maar je vindt het toch wel lekker?’ Zeker. ‘Nou dan, doe gezellig mee!’

Het grappige is dat niemand het vervelend bedoelt. Meestal komt het voort uit gastvrijheid. Uit de wens om samen te proosten en te genieten. En dat begrijp ik best. Ik heb jarenlang gezellig meegedaan en weet nog precies hoe heerlijk dat eerste glas wijn op vrijdagavond kon smaken. Maar inmiddels heb ik ontdekt dat het gezelschap hetzelfde blijft als ik iets anders drink. De gesprekken worden er niet minder leuk van. Ik lach nog net zo hard. Soms zelfs harder, omdat ik later op de avond als enige nog precies begrijp waar iedereen het over heeft.

Mijn geheime wapen: Rivella in een wijnglas
Inmiddels heb ik een briljante overlevingstactiek ontwikkeld voor feestjes: Rivella in een wijnglas. Het ziet eruit als een bescheiden zoet wijntje en niemand stelt vragen. Hooguit waarom ik ben overgestapt naar een andere misdaad: het drinken van zoete witte wijn.

Ik kan rustig nippen, proosten en meedoen, zonder mijn complete medische en morele motivatie te hoeven toelichten. Eigenlijk te gek voor woorden. Dat ik me met een frisdrankje moet vermommen als wijndrinker om niet op te vallen. Maar het werkt fantastisch.

Proost! Op wat dan ook.
Dus mocht je me binnenkort tegenkomen op een verjaardag of terras en ik bestel een spa rood of een Rivella, maak je dan geen zorgen. Ik ben niet ziek, niet boos en ook niet van plan je glas wijn af te pakken om een lezing over leverwaarden te geven.

Bestel gerust een tweede glas als je daar zin in hebt. Ik proost met alle liefde mee. Want gezelligheid zit voor mij niet in wat we drinken, maar in met wie we het glas heffen.  En vooruit, soms ook gewoon in een heerlijk glas wijn. Maar vanavond houd ik het bij Rivella. Uit een goed jaar, graag. En in een wijnglas alsjeblieft.