Volgende week zou mijn zusje 64 jaar worden. Bijna vijf jaar ouder dan ik, maar toch altijd mijn zusje. Dat kwam omdat we ook nog een oudere zus hadden. Mijn zus, mijn zusje en ik. Een volstrekt logische rangorde, vonden wij. Op een warme dag in juli 2019 overleed ze. Inmiddels ben ik ouder dan zij ooit is geworden. Een vreemd besef. Alsof ik haar onderweg heb ingehaald, terwijl zij ergens in de tijd is blijven staan.
Ik denk nog vaak aan haar. Soms met verdriet, maar gelukkig steeds vaker met een glimlach. En soms mis ik haar ineens verschrikkelijk. Omdat ik precies weet wat ze ergens van gevonden zou hebben. En omdat ik haar dan niet even kan bellen.
Onder hetzelfde dak
We waren thuis met vijf kinderen. Drie meiden en twee jongens. Vijf kinderen die onder hetzelfde dak opgroeiden, maar ieder hun eigen herinneringen meenamen. Aan ons gezin, aan elkaar en aan alles wat zich achter die voordeur afspeelde.
Onze ouders overleden jong, mijn oudste broer vervolgens in 1995 en mijn zusje volgde in 2019. Met mijn oudste zus heb ik geen contact meer en met mijn andere broer heb ik juist een fijne band. Vijf kinderen, vijf levens die ieder een andere kant op zijn gegaan.
Soms vind ik dat verdrietig. Vooral omdat je met broers en zussen een geschiedenis deelt die niemand anders helemaal kent. Je hoeft maar een naam te noemen, een gebeurtenis op te halen of een opmerking te maken en de ander weet precies waar je het over hebt. Althans, dat denk je. Want zelfs als je in hetzelfde gezin opgroeit, blijken herinneringen soms verrassend verschillend.
Ik heb moeten leren dat familiebanden niet altijd blijven zoals ze ooit waren. Dat je iemand kunt verliezen aan de dood, maar ook aan het leven. Dat laatste doet ook pijn, al heb ik me erbij neergelegd. Niet alles laat zich herstellen en niet iedere band hoeft koste wat het kost in stand te blijven.
Maar familie kan je ook verrassen. Zoals de band met mijn broer. Ook tussen ons is het niet altijd vanzelfsprekend geweest, maar wat ben ik blij dat we elkaar tegenwoordig zo goed weten te vinden. We voeren mooie gesprekken. Over vroeger, over nu, over de dingen die ons bezighouden. Soms met herkenning, soms met heel verschillende herinneringen. En regelmatig met een flinke dosis humor. Ik ben daar zo dankbaar voor. Voor het feit dat we elkaar kunnen vertellen wat ons bezighoudt, dat we kunnen luisteren zonder overal hetzelfde over te hoeven denken. En vooral dat we samen ook nieuwe herinneringen maken. Want hoe dierbaar het verleden ook is, het leven speelt zich toch echt vandaag af.
Wat blijft
Vroeger dacht ik dat familie iets vanzelfsprekends was. Je hoort bij elkaar, dus blijf je bij elkaar. Inmiddels weet ik dat het ingewikkelder ligt. Sommige banden worden sterker, andere veranderen of verdwijnen. En sommige blijven bestaan, ook als iemand er al jaren niet meer is.
Misschien is dat wel wat familie zo bijzonder en tegelijkertijd zo ingewikkeld maakt. Je deelt een oorsprong, maar niet noodzakelijk dezelfde weg. En hoe die wegen ook lopen, de geschiedenis die je samen hebt, blijft onderdeel van wie je bent.
Volgende week, op haar verjaardag, denk ik nog even extra aan mijn zusje. Aan wat we samen hadden, aan wat we nooit meer zullen delen en aan de herinneringen die blijven. Ik hoop dat ze samen met onze oudste broer een sigaretje opsteekt daarboven.
En wie weet bel ik mijn broer. Gewoon, omdat het kan. Omdat ik blij ben met onze gesprekken en met de plek die we in elkaars leven hebben. Ik denk ook aan mijn oudste zus. Geen contact hebben wil niet zeggen dat je niet meer van iemand houdt. Wij zijn vijf kinderen uit hetzelfde nest. Ieder met een eigen verhaal. En allemaal, op onze eigen manier, voor altijd met elkaar verbonden. Daar maakt geen dood, geen verbroken contact of wat dan ook een einde aan.